🚨 فوراً اقدام کنید اگر…
همراه با خشکی پوست، تورم لب یا صورت، تنگی نفس یا کهیر گسترده پیدا کردید، همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید. اگر پوست ترک‌خورده قرمز، داغ، چرکی یا همراه با تب شد، هم‌چنان نباید صبر کنید و باید سریع به پزشک مراجعه کنید.

خشکی پوست در زمستان یکی از شایع‌ترین مشکلات فصل سرد است و تقریباً همه‌ی ما کم‌وبیش آن را تجربه می‌کنیم. در این مقاله از پارس نوبت می‌خوانید چرا پوست در سرما خشک می‌شود و چه عادت‌هایی آن را بدتر می‌کنند. همچنین یاد می‌گیرید با روش‌های ساده چطور از آن پیشگیری کنید و چه زمانی باید پزشک ببینید.

چرا پوست در زمستان خشک می‌شود؟

هوای سرد معمولاً رطوبت کمی دارد. بنابراین آب سطح پوست سریع‌تر تبخیر می‌شود و لایه‌ی محافظ پوست ضعیف می‌شود. وقتی این لایه آسیب ببیند، پوست نمی‌تواند رطوبت را نگه دارد و پوسته‌پوسته شدن و ترک‌خوردگی شروع می‌شود.

از طرف دیگر، گرمایش خانه هم مشکل را بدتر می‌کند. بخاری، پکیج و شومینه هوای داخل را خشک می‌کنند. علاوه بر این، حمام آب داغ، شست‌وشوی زیاد دست‌ها و لباس‌های زبر نیز چربی طبیعی پوست را می‌شویند. به همین دلیل خشکی پوست در زمستان اغلب نتیجه‌ی چند عامل کوچک است، نه فقط سرمای هوا.

نشانه‌های خشکی پوست در فصل سرد

نشانه‌ها معمولاً آرام شروع می‌شوند و کم‌کم شدیدتر می‌شوند.

علائم رایج

  • احساس کشیدگی پوست، به‌ویژه بعد از دوش گرفتن
  • پوسته‌پوسته شدن و زبری روی ساق پا، دست‌ها و آرنج
  • خارش که شب‌ها بیشتر می‌شود
  • ترک خوردن لب، پاشنه و نوک انگشتان
  • خطوط ریز سفیدرنگ روی پوست

اگر پوستتان بسیار قرمز، متورم یا دردناک است، احتمالاً فقط خشکی نیست. مقاله‌ی «پوست حساس و آلرژی پوستی»  را بخوانید.

مراقبت از خشکی پوست در زمستان در خانه

خبر خوب این است که بیشتر موارد با تغییر عادت‌ها قابل کنترل است. برای مرور نکات متخصصان، می‌توانید «توصیه‌های مراقبت از پوست در زمستان کلیولند کلینیک» را هم ببینید.

کوتاه و ولرم دوش بگیرید

آب داغ چربی طبیعی پوست را می‌شوید. پس دوش را کوتاه کنید، معمولاً حدود پنج تا ده دقیقه، و از آب ولرم استفاده کنید. همچنین شوینده‌ی ملایم و بدون عطر انتخاب کنید و از لیف خشن بپرهیزید.

بعد از حمام فوراً مرطوب‌کننده بزنید

بعد از دوش، پوست را با حوله فقط خشک‌کن و نمالید. سپس تا وقتی پوست هنوز کمی نم دارد، مرطوب‌کننده بزنید. این کار رطوبت را در پوست حبس می‌کند. در زمستان معمولاً کرم یا پماد غلیظ‌تر از لوسیون سبک مؤثرتر است.

مرطوب‌کننده‌ی مناسب انتخاب کنید

محصولات بدون عطر و بدون الکل برای پوست خشک بهتر هستند. همچنین ترکیباتی مثل سرامید، گلیسیرین و هیالورونیک اسید معمولاً در محصولات مناسب پوست خشک دیده می‌شوند. اگر سابقه‌ی اگزما دارید، حتماً درباره‌ی بهترین محصول با پزشک مشورت کنید.

هوای خانه را مرطوب نگه دارید

رطوبت‌ساز هوا، به‌خصوص شب‌ها در اتاق خواب، به خشکی کمتر کمک می‌کند. دستگاه را تمیز نگه دارید. اگر رطوبت‌ساز ندارید، ظرف آب روی بخاری یا حوله‌ی مرطوب هم کمی کمک می‌کند.

هوای خشک فقط پوست را اذیت نمی‌کند و گلو و بینی را هم خشک می‌کند. در مقاله‌ی «درمان سرماخوردگی با دارو و بدون دارو» بیشتر درباره‌ی آن بخوانید.

از دست، لب و پا بیشتر مراقبت کنید

دست‌ها را بعد از هر شست‌وشو مرطوب کنید. از دستکش در بیرون از خانه و هنگام ظرف‌شویی استفاده کنید. برای لب‌ها، بالم لب بدون عطر مفید است. شب‌ها هم می‌توانید پاها را با کرم غلیظ چرب کنید و جوراب نخی بپوشید.

عادت‌های مفید و مضر برای پوست خشک

عادتوضعیتتوضیح
دوش آب داغ و طولانیمضرچربی طبیعی پوست را می‌شوید
دوش ولرم و کوتاهمفیدرطوبت پوست حفظ می‌شود
مرطوب‌کننده بعد از حماممفیدرطوبت را در پوست نگه می‌دارد
صابون یا شوینده‌ی قوی و معطرمضرپوست را خشک‌تر و حساس‌تر می‌کند
رطوبت‌ساز هوامفیداز خشکی هوای داخل می‌کاهد
نشستن مقابل بخاریمضرپوست را خشک می‌کند
لباس نخی نرممفیدکمتر تحریک می‌کند
پشمی زبر روی پوستمضرمی‌تواند خارش بدهد

پیشگیری از خشکی پوست در زمستان

پیشگیری آسان‌تر از درمان است. بنابراین بهتر است قبل از سردترین روزها، این عادت‌ها را شروع کنید. نکات ساده‌ی بیشتر را در «۱۰ توصیه‌ی مراقبت از پوست در زمستان»  هم می‌توانید ببینید.

برنامه‌ی پیشگیری

  • یک مرطوب‌کننده‌ی مناسب را در برنامه‌ی روزانه‌تان بگذارید
  • ضدآفتاب را حتی در زمستان فراموش نکنید، چون اشعه‌ی فرابنفش در فصل سرد هم وجود دارد
  • آب کافی بنوشید و از مصرف زیاد الکل پرهیز کنید
  • از تغذیه‌ی متنوع شامل میوه، سبزی و چربی‌های سالم استفاده کنید
  • از تماس مداوم با آب داغ و مواد شوینده‌ی قوی دوری کنید

سیگار هم می‌تواند سلامت پوست را ضعیف کند. اگر سیگار می‌کشید، «ترک سیگار گام‌به‌گام» می‌تواند کمکتان کند. استرس مزمن نیز پوست را حساس‌تر می‌کند. پس در صورت خستگی طولانی‌مدت، «فرسودگی شغلی؛ علائم و راه‌های مقابله»  را هم بخوانید.

خشکی پوست در گروه‌های خاص

هشدار
در کودکان، سالمندان، بیماران دیابتی و افراد دارای اگزما یا بیماری پوستی، به‌جای خوددرمانی از پزشک مشورت بگیرید.

  • نوزادان و کودکان: پوست آن‌ها نازک‌تر و حساس‌تر است. از محصولات ملایم و مخصوص کودک استفاده کنید و بدون نظر پزشک محصول قوی یا دارویی روی پوستشان نگذارید.
  • نوجوانان: تغییرات هورمونی ممکن است نوع پوست را عوض کند. برای آشنایی بیشتر، «دوران بلوغ؛ تغییرات جسمی و روحی نوجوانان»  را بخوانید.
  • سالمندان: پوست با افزایش سن چربی کمتری تولید می‌کند، پس خشکی شایع‌تر است. مرطوب‌کننده‌ی غلیظ و پیگیری منظم لازم است.
  • بیماران دیابتی: ترک پاشنه می‌تواند خطر عفونت ایجاد کند. هر زخم یا ترک عمیق را جدی بگیرید.
  • باردار و شیرده: پیش از مصرف هر محصول دارویی روی پوست، با پزشک مشورت کنید.

درمان پزشکی خشکی پوست

اگر مراقبت خانگی کافی نبود، پزشک می‌تواند گروه‌های دارویی مناسب را تجویز کند. مثلاً کرم‌ها و پمادهای نرم‌کننده و ترمیم‌کننده‌ی لایه‌ی محافظ پوست. در صورت التهاب و اگزما هم ممکن است کرم‌های ضدالتهابی لازم شوند و در بعضی موارد داروهای ضدخارش. نوع و مدت مصرف به شدت علائم و سن شما بستگی دارد، پس بدون نظر پزشک یا داروساز از این محصولات استفاده نکنید.

چه زمانی برای خشکی پوست به پزشک مراجعه کنیم؟

بیشتر موارد با مراقبت ساده بهتر می‌شوند. با این حال، در شرایط زیر حتماً پزشک ببینید:

  • خشکی و خارش با مرطوب‌کننده بعد از ۲ تا ۳ هفته بهتر نشده است
  • خارش آن‌قدر شدید است که خواب شما را مختل می‌کند
  • پوست قرمز، متورم، چرکی یا دردناک شده است
  • ترک‌ها عمیق هستند یا خونریزی می‌کنند
  • ضایعات گسترده یا تاول دارید
  • در کودک خردسال، سالمند یا فرد دیابتی علائم شدید شده است

برای ارزیابی می‌توانید از «نوبت‌دهی آنلاین پزشک در پارس نوبت»  به «متخصص پوست»  مراجعه کنید.

سؤالات متداول درباره خشکی پوست در زمستان

چرا پوست من فقط در زمستان خشک می‌شود؟
چون هوای سرد رطوبت کمی دارد و گرمایش داخل خانه هم آن را کمتر می‌کند. در نتیجه پوست رطوبت بیشتری از دست می‌دهد.

بهترین زمان استفاده از مرطوب‌کننده چه موقع است؟
بلافاصله بعد از حمام یا شست‌وشو، وقتی پوست هنوز کمی نم دارد. همچنین می‌توانید در طول روز تکرارش کنید.

آیا نوشیدن آب زیاد خشکی پوست را برطرف می‌کند؟
آب کافی برای سلامت عمومی مهم است. با این حال، تنها راه درمان نیست و باید از مرطوب‌کننده و مراقبت بیرونی هم استفاده کنید.

آیا می‌توان در زمستان لایه‌برداری کرد؟
لایه‌برداری ملایم و کم‌دفعات ممکن است مفید باشد. اما اگر پوست ترک خورده یا ملتهب است، آن را انجام ندهید.

خارش پوست در زمستان نشانه‌ی چه بیماری است؟
بیشتر اوقات ناشی از خشکی ساده است. ولی خارش شدید یا طولانی ممکن است به اگزما، آلرژی یا مشکل دیگری مربوط باشد و پزشک باید بررسی کند.

جمع‌بندی

خشکی پوست در زمستان با چند تغییر ساده قابل کنترل است. دوش کوتاه و ولرم، مرطوب‌کننده‌ی مناسب بعد از حمام، رطوبت‌ساز هوا و پرهیز از شوینده‌های قوی مؤثرترین راه‌ها هستند. اگر علائم طولانی یا شدید شد، به‌جای ادامه‌ی خوددرمانی با پزشک مشورت کنید.

هشدار: این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان پزشکی نیست. در شرایط اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.

دسته‌بندی‌ها: مراقبت از پوست و مو؛ مقالات پوست و زیبایی