درمان سرماخوردگی؛ راهکارهای دارویی و خانگی برای تسکین سریع‌تر علائم

درمان سرماخوردگی در بارداری، سالمندی و بیماری‌های زمینه‌ای

• زنان باردار و شیرده: پیش از مصرف هر دارو یا گیاه دارویی با پزشک مشورت کنند. استراحت، مایعات، سرم نمکی و غرغره‌ی نمک معمولاً ایمن‌اند.
• سالمندان: مراقب کم‌آبی باشند و پیش از مصرف ضداحتقان و آنتی‌هیستامین با پزشک یا داروساز مشورت کنند، چون ممکن است با داروهای دیگر تداخل کنند.
• بیماران قلبی، فشار خون، دیابت، آسم یا بیماری کلیه و کبد: نباید داروهای بدون نسخه را خودسرانه مصرف کنند.
• افراد با ضعف سیستم ایمنی: سرماخوردگی را جدی‌تر بگیرند و زودتر به پزشک مراجعه کنند.

ویتامین C، زینک و داروهای گیاهی؛ واقعیت چیست؟

مکمل‌های ویتامین C، زینک، سیر، اکیناسه و محصولات مشابه زیاد تبلیغ می‌شوند، اما شواهد علمی برای آن‌ها محدود یا متناقض است. ممکن است در بعضی افراد اثر کوچکی داشته باشند، اما نمی‌توان آن‌ها را درمان قطعی دانست و مصرف زیاد بعضی‌ها عوارض دارد. به‌جای آن، تغذیه‌ی متنوع بهتر است. مقاله تقویت سیستم ایمنی با تغذیه‌ی درست را بخوانید.

سرماخوردگی، آنفولانزا یا کووید؛ چه فرقی دارند؟

علائم هر سه می‌تواند شبیه باشد، اما آنفولانزا و کووید معمولاً ناگهانی‌تر، با تب بالاتر، بدن‌درد و ضعف شدیدتر شروع می‌شوند. برای آنفولانزا و کووید داروهای ضدویروسی وجود دارد که اگر در همان روزهای اول شروع شوند بهتر عمل می‌کنند، اما برای ویروس‌های عامل سرماخوردگی داروی ضدویروسی اختصاصی نداریم. اگر علائم شدید است یا در گروه پرخطر هستید (سالمند، باردار، بیماری مزمن)، زودتر با پزشک تماس بگیرید.

پیشگیری از سرماخوردگی و انتقال آن

• دست‌ها را مرتب با آب و صابون بشویید.
• هنگام سرفه و عطسه دهان و بینی را با آرنج یا دستمال بپوشانید.
• از تماس نزدیک با افراد بیمار دوری کنید و اگر بیمار هستید، تا حد ممکن در خانه بمانید.
• از دست‌زدن به چشم، بینی و دهان با دست آلوده پرهیز کنید.
• خواب کافی، تغذیه‌ی سالم و تحرک داشته باشید. مقاله پیاده‌روی روزانه را ببینید.
• سیگار و دود را کنار بگذارید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

بیشتر سرماخوردگی‌ها خودبه‌خود بهتر می‌شوند، اما در این موارد باید پزشک ببینید:

• تب بالا یا تبی که بیش از ۳ روز ادامه دارد
• تنگی نفس، خس‌خس یا درد قفسه سینه
• علائمی که بیش از ۱۰ روز بهتر نمی‌شود یا بعد از بهبودی دوباره بدتر می‌شود
• گلودرد شدید، درد گوش یا درد شدید صورت و پیشانی
• علائم کم‌آبی (کم‌شدن ادرار، دهان خشک، بی‌حالی شدید)
• تب در نوزاد کمتر از ۳ ماه یا بی‌حالی و بدغذایی شدید در کودک
• بدتر شدن بیماری در سالمندان، باردارها و بیماران مزمن

برای ارزیابی می‌توانید از نوبت‌دهی آنلاین پزشک در پارس نوبت به پزشک عمومی یا متخصص کودکان مراجعه کنید.

سؤالات متداول درباره درمان سرماخوردگی

آیا آنتی‌بیوتیک برای سرماخوردگی لازم است؟
خیر. سرماخوردگی ویروسی است و آنتی‌بیوتیک روی آن اثر ندارد. فقط اگر پزشک عفونت باکتریایی ثانویه تشخیص دهد، لازم می‌شود.

سرماخوردگی با چه چیزی سریع‌تر خوب می‌شود؟
هیچ دارو یا ماده‌ای روند بیماری را به‌طور قطعی کوتاه نمی‌کند. استراحت، مایعات و مراقبت از علائم بهترین کار است و بیماری معمولاً در عرض یک تا دو هفته برطرف می‌شود.

آیا عسل واقعاً برای سرفه مفید است؟
شواهد نشان می‌دهد عسل می‌تواند سرفه‌ی شبانه را کمی تسکین دهد، اما فقط برای افراد بالای یک سال. برای نوزادان زیر یک سال ممنوع است.

آیا می‌توان با سرماخوردگی ورزش کرد؟
اگر علائم فقط بالای گردن (آبریزش و گلودرد خفیف) است، فعالیت سبک مثل پیاده‌روی ممکن است مشکلی نداشته باشد. اگر تب، بدن‌درد، تنگی نفس یا ضعف دارید، استراحت کنید.

چرا داروی سرماخوردگی کودکان توصیه نمی‌شود؟
شواهد کافی برای مفید بودن آن‌ها در کودکان کم است و عوارض جدی گزارش شده است، به همین دلیل برای کودکان خردسال توصیه نمی‌شوند.

جمع‌بندی

درمان سرماخوردگی بیشتر بر مراقبت و تسکین علائم تکیه دارد: استراحت، مایعات، سرم نمکی، عسل (برای بالای یک سال)، غرغره‌ی نمک و در صورت لزوم داروهای بدون نسخه با رعایت احتیاط. آنتی‌بیوتیک اثری ندارد و داروهای سرماخوردگی را نباید خودسرانه به کودکان داد. اگر علائم شدید یا طولانی شد یا در گروه پرخطر هستید، به‌جای خوددرمانی، با پزشک مشورت کنید.

هشدار: این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان پزشکی نیست. پیش از مصرف هر دارو با پزشک یا داروساز مشورت کنید. در شرایط اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.